Wat is GHK-Cu? Het koperpeptide uitgelegd

Wat is GHK-Cu?

GHK-Cu is het tripeptide GHK (glycyl-L-histidyl-L-lysine) gebonden aan een koper(II)-ion, en het bekendste koperpeptide in de literatuur. GHK komt in humaan plasma voor in nanomolaire concentraties. Die concentratie neemt af met toenemende leeftijd, een observatie die de oorspronkelijke wetenschappelijke interesse in het peptide heeft gestimuleerd.

Of een monster echt GHK-Cu is en hoe zuiver, blijkt alleen uit een analyserapport van een onafhankelijk laboratorium, met de zuiverheid (HPLC) en de gemeten hoeveelheid; bij GHK-Cu worden peptide en koper soms apart gerapporteerd. Een rapport met een verificatielink bij het lab is zelf na te trekken; hoe zo'n rapport te lezen is, staat in een COA lezen. Voor een algemene introductie tot deze stofklasse, zie wat zijn peptiden.

Waar staat GHK voor?

GHK is de eenlettercode van de drie aminozuren: glycine (G), histidine (H) en lysine (K). Met koper erbij wordt het GHK-Cu, ook geschreven als copper peptide GHK.

Waarom bindt GHK aan koper?

GHK heeft een natuurlijk hoge affiniteit voor koper(II)-ionen. In hun aanwezigheid vormt het peptide een stabiel chelaat: het GHK-Cu-complex. Het koperion wordt vastgehouden door stikstofatomen uit de histidine-zijketen, de aminogroep van glycine en de peptidebinding daartussen; de structuur is met röntgendiffractie en in oplossing beschreven (Hureau et al., 2011). Dit complex is de vorm zoals die van nature in plasma voorkomt en is daarmee de gestandaardiseerde onderzoekssubstantie. In laboratoriumcontext wordt doorgaans het kopergebonden complex bestudeerd, niet het kale tripeptide.

Het koper speelt zelf een mechanistische rol: het is een cofactor voor diverse enzymen die betrokken zijn bij de vorming van structurele eiwitten. De combinatie van het tripeptide-frame met gechelateerd koper levert daardoor een chemisch profiel dat zich onderscheidt van het peptide zonder koper.

Waar wordt GHK-Cu in onderzoek bestudeerd?

GHK-Cu werd in de jaren zeventig voor het eerst beschreven door Loren Pickart, die vond dat plasma van jongere donoren een factor bevatte die levercellen in in-vitro modellen tot regeneratief gedrag kon aanzetten. Sindsdien is het tripeptide onderwerp geweest van breed pre-klinisch onderzoek, onder meer in de context van:

• Cutane onderzoeksmodellen: in-vitro studies naar fibroblastactiviteit en de synthese van structurele eiwitten zoals collageen.
• Antioxidatieve activiteit: modulatie van vrije-radicaalsignalering in cellen.
• Genexpressie: transcriptomics-studies die een brede modulatie laten zien van genen die in verband worden gebracht met weefselremodellering (Pickart en Margolina, 2018).

Deze bevindingen zijn afkomstig uit laboratorium- en celmodellen en beschrijven onderzochte mechanismen, geen toepassing in of op mensen.

Staat GHK-Cu ook in cosmetica?

Ja. Naast het gebruik als onderzoeksmateriaal worden koperpeptiden, waaronder GHK-Cu, als ingrediënt toegepast in cosmetische formuleringen. De regelgeving voor cosmetische producten, en de claims die daarover zijn toegestaan, verschilt wezenlijk van het kader voor onderzoeksmateriaal. Een product en zijn presentatie bepalen onder welk wettelijk kader het valt. Als geneesmiddel is GHK-Cu niet geregistreerd.

Hoe wordt GHK-Cu in het lab gehanteerd?

GHK-Cu is goed oplosbaar in steriel water en geeft in oplossing een karakteristieke blauwe kleur door het gechelateerde koperion. Een heldere, azuurblauwe oplossing geldt als visuele indicatie dat het complex intact is; een groene of bruine verkleuring kan duiden op oxidatie en wijst op een verminderde stabiliteit van de stockoplossing.

Het peptide is lichtgevoelig. In laboratoriumprotocollen wordt de gereconstitueerde oplossing daarom donker bewaard en wordt blootstelling aan UV-licht beperkt. Voor langere opslag wordt de stockoplossing vaak gealiquoteerd en bij lage temperatuur bewaard om degradatie door vries-dooicycli te beperken.